Ağız xərçəngi nədir?

Ağız xərçəngi ağızda, daha çox alt dodaqda, qırtlağın arxasında, badamcıqlarda və ya tüpürcək bezlərində meydana gələn xərçəngləri əhatə edir. Demək olar ki, hamısı ağız, dil və dodaqları əhatə edən selikli qişadan, təbəqəli yastı epiteldən (skuamöz) hüceyrələrdən əmələ gəlir.

Kişilərdə qadınlarla müqayisədə 2 qat daha çox rast gəlinən ağız xərçəngi erkən aşkarlanması üçün mütəmadi olaraq həkim və diş həkimi tərəfindən müayinə olunmalıdır.

Ağız xərçənginin qarşısının alınması yolları

Siqaret və spirtli içki kimi xərçəngə səbəb olan maddələrdən uzaq olmaq

Mütəmadi olaraq həkim və stomatoloq müayinəsindən keçmək ağızda yaralara səbəb ola biləcək dişlərin və protezlərin müalicə olunması.

Ağız xərçəngi risk faktorları

Tütün

Ağız xərçəngi nədir?

Demək olar ki, bütün ağız xərçənglərinin əsas səbəblərindən biridir. Tütün məmulatlarının uzunmüddətli istifadəçilərində risk olduqca yüksəkdir. Ağız xərçənginin 90%-i tütün istifadəçilərində baş verir.

Alkoqol

Ağız xərçəngi nədir?

Alkoqol qəbulunun miqdarı ilə birbaşa mütənasib olaraq risk də artır.
Günəş işığı

Bütün dəri xərçənglərində olduğu kimi, dodaq xərçənglərində də əhəmiyyətli paya malikdir.

Ailədə xərçəng xəstəliyinin olması

Ailədə xərçəng xəstəliyinin olması, pis qidalanma, pis həyat şəraiti və sağlamlıq problemləri riski artırır. Daha əvvəl baş və boyun xərçəngindən müalicə almış və siqaret çəkən insanlarda risk böyükdür.

Ağız xərçənginin əlamətləri hansılardır?

Ağzın içində, dodaqda qırmızı-ağ ləkə və yara şəklində görünür. Ağ ləkələr "leykoplakiya" adlanır vəbədxassəli hala çevrilə bilən lezyonlardır. Qırmızı-ağ ləkələr "eritroleykoplakiya" adlanır və xərçəngə çevrilmə riski daha yüksəkdir.

Ağız xərçənginin simptomları aşağıdakılardır:

Ağız xərçəngi nədir?

Ağızda və dodaqda sağalmayan yaralar

Təkrarlanan qanaxmaya səbəb olan yaralar

Səbəbsiz diş itkisi

Udqunma çətinliyi

Şişkinlik və ya boyunda kütlənin ortaya çıxması

Qulağa vuran ağrı

Ağız xərçəngi necə müalicə olunur?

Ağız xərçəngi nədir?

Dərmanlı xərçəng müalicəsi olaraq da bilinənkimyaterapiyada xərçəng hüceyrələrinin çoxalmasını maneə törədən dərmanlardan istifadə edilir. Bəzən cərrahiyyə və radioterapiya ilə birlikdə tətbiq edilir. Kimyaterapiyada istifadə olunan dərmanlar müxtəlif yan təsirlərə malikdir. Qaraciyər və böyrəklərə müvəqqəti də olsa mənfi təsir göstərə bilər. Bu səbəblə qaraciyər və böyrək funksiyaları pozulmamış xəstələrdə kimyaterapiya tətbiq edilməyə çalışılır.

Digər yan təsir isə xəstənin saçının tökülməsidir. Bununla belə, bu durum müvəqqətidir. Müalicədən sonra saçlar yenidən çıxır. Bulantı və qusma ən çox görülən yan təsirlərdir. Bu yan təsirlər iştahsızlıq və yorğunluqla müşayiət oluna bilər. Kimyaterapiya dərmanları müvəqqəti də olsa immun mexanizmini zəiflədəcəyi üçün xəstə infeksiyalara qarşı həssas ola bilər.

Cərrahiyə

Şişin özünü və ya ətrafdakı toxumaları çıxarmaq lazımdırsa, limfa düyünləri də təmizlənməlidir. Yemək çətinliyi səbəbiylə cərrahi əməliyyatdan sonra bir müddət ağrı müalicəsi tələb oluna bilər. Müalicəni həyata keçirən tibbi heyət xəstənin cərrahi yolla sağaldıqdan sonra radioterapiya və ya kimyaterapiyaya davam edib-etməməsinə qərar verir.

Radioterapiya

Ağız və boğaz nahiyəsinə tətbiq olunan yüksək enerjili şüaların xərçəng hüceyrələrini yox edərək xərçəngin yayılmasının qarşısını almaq kimi izah etmək olar. Radioterapiyanın dozaları şişin ölçüsü və yeri nəzərə alınmaqla təyin edilir.
Ən çox görülən yan təsirlər ağız quruluğu, diş tökülməsi, boğaz ağrısı, diş ətində qanaxma və ağrılar, ağız yaralarında gecikmə, lol infeksiyalar, çənə oynağında sərtlik, qoxu və dad hisslərində dəyişikliklər, dəridə yüngül yanıqlar və yorğunluqdur.

XƏBƏRDARLIQ!

Məqalədə yer alan yazılar və şəkillər müxtəlif mənbələrdən toplanmışdır və məlumat, nümunə xarakter daşımaqdadır. Qəti bir diaqnoz və müalicə keyfiyyəti yoxdur. Hər hansı bir sağlamlıq probleminiz varsa həkiminizlə məsləhətləşin. Unutmayın, sağlamlıq problemlərində tətbiq olunan müalicə üsulları şəxslərin bioloji, irsi xüsusiyyətləri, yaş, boy, çəki fərqlərinə, allergik cəhətlərinə və onlarla belə fərqli vəziyyətə görə dəyişə bilər. Yalnız həkiminiz sağlamlıq problemlərinizin müalicəsində sizə kömək edə bilər.

Məqaləyə emosiya bildir:
emotion
0
emotion
0
emotion
0
emotion
0
emotion
0
emotion
0
emotion
0
Loading...
Dostlarınla paylaş:
21 gün əvvəl
163 dəfə oxundu
ilk.az-çılar nə deyir?