Dizinizdən gələn səsə qulaq asın

Diz oynağı bədəndə ən çox yük daşıyan oynaqdır. Bu səbəbdən diz qapağına və qığırdaqlarına həddindən artıq yük düşür. Bu yük hətta bədən çəkimizlə mütənasib olaraq artır. Buna görə də diz problemləri geniş yayılıb. Dizlərdən gələn xırtıltıya bənzər səslər vacib əlamətdir. Lakin “IEEE Transactions on Biomedical Engineering” jurnalında dərc edilən yeni araşdırmaya görə dizimiz yalnız aşırı yükləndikdə və ya narahat olduqda deyil, əslində hər zaman səs çıxarır.

Diz ağrısı

Corciya Texnologiya İnstitutunun mütəxəssisi dos. dr. Ömər İnan tərəfindən aparılan araşdırmanın çıxış nöqtəsi onun öz dizləri üzərində hiss etdiyi yükə və ağrıya əsaslanır. Mütəxəssisin fikrincə, onun dizləri idman edərkən daha çox səs çıxarır. Dizlərinin özünün də eşitmədiyi səslər də çıxardığını düşünən Ömər İnan, araşdırmasında bu səslərin eşidilməsini və hətta başa düşülməsini təmin etməyi planlaşdırır.

Mütəxəssis və komandasının həyata keçirdiyi layihədə dizlərin çıxardığı səsləri izləyə bilən bir diz binti hazırlanır. Sensorların və mikrofonların yerləşdiyi bu bintdə pyezoelektronik, yəni təzyiqə həssas təbəqələrdən istifadə olunur. Sensorlar dizlərin içindən gələn titrəyişləri aşkar edir və bu məlumatları mikrofonların köməyi ilə başqa bir cihaza ötürür. Bütün bu məlumatlar xüsusi proqramların köməyi ilə qrafiklərə çevrilir. Beləliklə, dizdə meydana gələn bütün növ səslər qrafik olaraq göstərilir. Bu üsulun tətbiqi nəticəsində məlum olur ki, səsin gəlmədiyini düşünsək də, dizlərimiz əslində hər bir hərəkətlə bir çox maraqlı səslər çıxara bilir. Ancaq çıxarılan səslərin xüsusiyyətləri dizin xəstə və ya sağlam olmasına görə dəyişir. Araşdırmada sağlam və xəstə dizlərdəki hərəkətlər və səs məlumatları incələnərək müəyyən hərəkətlərdə meydana gələn səslərin ardıcıl və ya dəyişkən olduğuna baxılır. Əldə edilən məlumatlara görə, sağlam dizlərin çıxardığı səslər ardıcıl olsa da, problemli dizlərdə səslər daha çox dəyişkən olur.

Diz müalicə

Layihənin birinci hissəsi artıq uğurla başa çatıb. Növbəti mərhələdə hazırlanmış bintin uyğun qiymətli və geyilə bilən monitorlarla birləşdirmək planlaşdırılır. Beləliklə, bu araşdırmanın nəticələrinin dizlərinə aşırı yük düşən idmançıların və yaşlı insanların dizlərinin vəziyyətini asanlıqla izləyə bilən, geyinilən bir texnologiyaya çevrilməsi hədəflənir. Sponsor DARPA da layihənin bu mərhələsində maraqlıdır. Çünki bu geyilə bilən texnologiya cihazı, xüsusilə müharibələrdə tez-tez rast gəlinən diz yaralanmalarında hərbçilərin öz vəziyyətlərini idarə etmələrinə imkan verərək lazımi tədbirləri görmələrini təmin edə bilir.

Araşdırmada əldə edilən məlumatlara görə, dizlərimiz əslində bizə düşündüyümüzdən daha çox şey deməyə çalışır. Bununla belə, dizlərdən gələn səslərin nə dediyini anlamaq üçün məlumatları ətraflı təhlil etmək lazımdır. Buna nail olunarsa, diz səsləri ürək döyüntüləri kimi ümumi bir "dinləmə" sahəsinə çevrilə bilər.

XƏBƏRDARLIQ!

Məqalədə yer alan yazılar və şəkillər müxtəlif mənbələrdən toplanmışdır və məlumat, nümunə xarakter daşımaqdadır. Qəti bir diaqnoz və müalicə keyfiyyəti yoxdur. Hər hansı bir sağlamlıq probleminiz varsa həkiminizlə məsləhətləşin. Unutmayın, sağlamlıq problemlərində tətbiq olunan müalicə üsulları şəxslərin bioloji, irsi xüsusiyyətləri, yaş, boy, çəki fərqlərinə, allergik cəhətlərinə və onlarla belə fərqli vəziyyətə görə dəyişə bilər. Yalnız həkiminiz sağlamlıq problemlərinizin müalicəsində sizə kömək edə bilər.

Məqaləyə emosiya bildir:
emotion
1
emotion
0
emotion
0
emotion
0
emotion
0
emotion
0
emotion
0
Dostlarınla paylaş:
1 ay əvvəl
310 dəfə oxundu
ilk.az-çılar nə deyir?