Dejavu nədir?

Həyatınızın müəyyən anlarında "sanki bu hadisə daha əvvəl də başıma gəlib" deyə düşünmüsünüzsə və bunun nə olduğu ilə maraqlanırsınızsa, bilməlisiniz ki, bu hissin adı dejavudur. Bəs dejavu nədir, niyə olur? Dejavu bir xəstəlikdir? Bu sualları məqaləmizdə cavablandırmışıq.

Araşdırmalara görə, insanların üçdə ikisi həyatları boyu azı bir dəfə dejavu hissi yaşayırlar.

Dejavu nədir?

Fransız dilində olan deja (daha əvvəldən) və voir (görmək) sözlərindən əmələ gələn dejavu bir hadisəni daha əvvəl yaşamaq və hansısa yeri əvvəllər də görmək hissi, duyğusu anlamını verir. Hadisənin daha əvvəl yaşandığını hiss edənlər adətən detalları xatırlamırlar. Dejavu xəstəlik deyil. Araşdırmalara görə, dejavu beynin fəaliyyətindəki kiçik bir anomaliyadan qaynaqlanır. Bu durumun tez-tez yaşanması dejavu xəstəsi olduğunuz anlamına gəlmir, lakin bu hissiyat davamlı şəkildə təkrarlanarsa, xəstəliyin əlaməti ola bilər.

Dejavu haqqında

Dejavuya kimlərdə rast gəlinir?

Şizofreniya və depressiyadan əziyyət çəkənlərdə tez-tez rast gəlindiyi deyilir. Ancaq dejavunun bu xəstəliklərlə birbaşa əlaqəsi yoxdur. Dejavu ən çox epilepsiya xəstələrində baş verir. Uşaqlıq və gənclik dövrlərində dejavu hadisəsi tez-tez təkrarlanırsa, həkimə müraciət olunmalı, epilepsiyanın olub-olmadığı araşdırılmalıdır. Yetkin insanlarda bu durumun yaşanması stress, yorğunluq və digər səbəblərlə əlaqəlidir.

Dejavuya kimlərdə rast gəlinir

Dejavunun səbəbləri

İlk dəfə 1876-cı ildə fransız fizik Émile Boirac tərəfindən istifadə olunan dejavu anlayışı elmi ədəbiyyatda 1928-ci ildə Edward Bradford Titchenerin "Bir psixologiya kitabı" adlı əsərində qeyd olunub. Titchenerə görə beyin təcrübəylə bağlı qəti bir qavrayış yaratmadan əvvəl qismən qavrayış yaradır və bu, dejavu hissinin yaranmasına səbəb olur. Dejavunun elmi açıqlamasında beynin sağ və sol yarımkürələrinin millisaniyədən daha az zaman fərqi ilə işləməsi, buna görə gec qavrayan tərəfin bu olayı daha əvvəl yaşaması hissi öz əksini tapıb. Sinir aksonlarındakı kiçik bir sıçrayışdan qaynaqlanır. Temporal yarımkürə krizləri olmadan əvvəl dejavu yaşana bilər. Dejavunun alzheimer xəstəliyinin ilkin mərhələsində faydalı olduğu iddia edilir. Ancaq bu iddia elmi təsdiq tapmayıb. 

Şizofreniya necə xəstəlikdir?
Şizofreniya insanın əvvəlki bacarıqlarını itirməsi və ya bu bacarıqların zəifləməsiylə xarakterizə olunan ruhi pozğunluqdur. Ən ağır psixiatrik pozğunluq məhz şizofreniyadır. 

Məqaləyə emosiya bildir:
emotion
7
emotion
0
emotion
0
emotion
0
emotion
0
emotion
0
emotion
2
Loading...
Dostlarınla paylaş:
1 ay əvvəl
382 dəfə oxundu
ilk.az-çılar nə deyir?